Belastingcontroles evolueren snel onder invloed van de digitalisering en het toenemende gebruik van gegevens. In België beschikt de belastingdienst vandaag over veel krachtigere analyse-instrumenten dan vroeger, waardoor zij risicosituaties sneller kan opsporen en haar controles nauwkeuriger kan richten.
Voor bedrijven en zelfstandigen betekent deze ontwikkeling dat ze extra waakzaam moeten zijn: de controles zijn minder willekeurig en steunen steeds meer op geautomatiseerde analyses en het kruislings vergelijken van gegevens.
Een bredere benutting van financiële gegevens
De belastingdienst heeft voortaan uitgebreidere toegang tot verschillende informatiebronnen, met name via de verplichtingen inzake financiële transparantie en de uitwisseling van informatie tussen instellingen.
Bankgegevens vormen in dit opzicht een centraal element. Zonder dat dit aanleiding geeft tot een systematische raadpleging van de rekeningen, kunnen de financiële stromen worden geanalyseerd in het kader van gerichte controles of specifieke onderzoeken.
Deze informatie maakt het met name mogelijk om:
• de samenhang tussen de aangegeven inkomsten en de financiële transacties te controleren;
• bepaalde afwijkingen in de geldstromen tussen bedrijven en bestuurders op te sporen;
• niet-aangegeven inkomsten of transacties te identificeren.
In deze context kunnen duidelijke inconsistenties tussen de economische realiteit en de belastingaangiften sneller worden opgespoord.
Kruiscontroles tussen verschillende aangiften
Een ander belangrijk hulpmiddel is de automatische kruiscontrole tussen verschillende belastingdatabases.
BTW-, PB- en Venb-aangiften kunnen nu gemakkelijker worden vergeleken om eventuele inconsistenties op te sporen. Bijvoorbeeld:
• verschillen tussen de in de BTW-aangifte opgegeven omzet en de in de vennootschapsbelasting opgegeven inkomsten;
• discrepanties tussen de bezoldigingen van bestuurders en de loonkosten;
• verschillen tussen de opgegeven inkomsten en bepaalde beroepskosten.
Deze analyses stellen de belastingdienst in staat om afwijkingen op te sporen die voorheen onopgemerkt zouden zijn gebleven bij gebrek aan voldoende verwerkingsmiddelen.
Kunstmatige intelligentie ten dienste van de selectie van controles
De belastingdienst ontwikkelt ook analyse-instrumenten op basis van statistische modellen en algoritmen waarmee dossiers met een hoger fiscaal risico kunnen worden geselecteerd.
Het doel is niet om fiscale beslissingen te automatiseren, maar om controles efficiënter te richten op situaties met inconsistenties of atypische profielen.
Deze tools kunnen met name rekening houden met:
• sectorale vergelijkingen;
• financiële ratio’s;
• significante afwijkingen ten opzichte van vergelijkbare profielen.
Deze aanpak maakt het mogelijk de middelen van de overheid optimaal in te zetten en tegelijkertijd de kans op het opsporen van bepaalde onregelmatigheden te vergroten.
Een meer gerichte controleaanpak
De ontwikkeling van technologische hulpmiddelen past in een bredere trend: belastingcontroles worden gerichter en analytischer.
In plaats van steeds meer steekproefcontroles uit te voeren, geeft de overheid nu de voorkeur aan interventies die gebaseerd zijn op een voorafgaande risico-identificatie.
Voor bedrijven en zelfstandigen versterkt deze ontwikkeling het belang van:
• de algehele consistentie van belastingaangiften;
• de traceerbaarheid van financiële transacties;
• de documentatie van belangrijke beslissingen en transacties.
Onze missie op het gebied van bedrijfsfiscaliteit is om u te helpen een redelijke fiscale last te dragen, in overeenstemming met uw inkomsten en de mogelijkheden die de fiscale wetgeving biedt.
